Yürütme — Cumhurbaşkanı

Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi, Cumhurbaşkanının seçimi, görev ve yetkileri, cezai sorumluluğu ve OHAL rejimi.

KPSS Konuları › Vatandaşlık

Cumhurbaşkanının Seçimi (md. 101)

• Seçilme şartları: 40 YAŞINI doldurmuş, YÜKSEKÖĞRENİM yapmış, milletvekili seçilme yeterliliğine sahip Türk vatandaşı. • Görev süresi 5 YIL, en fazla İKİ DÖNEM seçilebilir. • ADAYLIK: Siyasi parti grupları, son seçimde toplam %5'ten fazla oy almış partiler veya EN AZ 100.000 SEÇMEN aday gösterebilir. • SEÇİM: Geçerli oyların SALT ÇOĞUNLUĞU. İlk turda sağlanamazsa iki hafta sonra İKİNCİ TUR (en çok oy alan iki aday). • İSTİSNA: TBMM üye tamsayısının 3/5 çoğunluğu (360) ile seçimlerin yenilenmesine karar verirse, Cumhurbaşkanı bir kez daha aday olabilir.

Görev ve Yetkileri (md. 104)

• Devletin BAŞIDIR; yürütme yetkisi kendisine aittir. • Kanunları yayımlar veya TBMM'ye GERİ GÖNDERİR (veto — TBMM aynen kabul ederse yayımlamak zorundadır). • CUMHURBAŞKANLIĞI KARARNAMESİ çıkarır (yürütme alanına ilişkin). • Cumhurbaşkanı yardımcıları ve BAKANLARI atar ve görevden alır. • Üst düzey kamu yöneticilerini atar. • Milletlerarası antlaşmaları onaylar ve yayımlar. • TBMM adına Başkomutanlığı temsil eder. • Sürekli hastalık, sakatlık ve kocama sebebiyle CEZALARI HAFİFLETİR veya KALDIRIR. • Anayasa Mahkemesi'ne 12 üye seçer.

Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi (CBK) — Sınırları

CBK ÇIKARILAMAYACAK alanlar: • Temel haklar, kişi hakları ve ödevleri • Siyasi haklar ve ödevler • Anayasada MÜNHASIRAN KANUNLA düzenlenmesi öngörülen konular • Kanunda AÇIKÇA düzenlenen konular ÇATIŞMA: CBK ile kanun çelişirse KANUN ÜSTÜNDÜR. TBMM aynı konuda kanun çıkarırsa CBK hükümsüz hale gelir.

Cezai Sorumluluk (md. 105)

• Soruşturma önergesi: TBMM üye tamsayısının SALT ÇOĞUNLUĞU (301). • Soruşturma açılması kararı: ÜYE TAMSAYISININ 3/5'i (360) — GİZLİ OY. • Yüce Divan'a sevk: ÜYE TAMSAYISININ 2/3'ü (400) — GİZLİ OY. • Yüce Divan sıfatıyla yargılama: ANAYASA MAHKEMESİ. • Yüce Divan'da seçilmeye engel bir suçtan mahkûm olursa görevi sona erer.

Olağanüstü Hal (md. 119)

• Cumhurbaşkanı OHAL ilan eder, en fazla 6 AY. • Resmî Gazete'de yayımlanır, AYNI GÜN TBMM'nin ONAYINA sunulur. • TBMM süreyi kısaltabilir, uzatabilir (her defasında en fazla 4 ay) veya OHAL'i kaldırabilir. • OHAL döneminde Cumhurbaşkanı OHAL KARARNAMESİ çıkarabilir — bu kararnameler 3 AY İÇİNDE TBMM'de görüşülüp karara bağlanır, aksi halde kendiliğinden yürürlükten kalkar.

Son güncelleme: 19 Ağustos 2026