Anayasa Hukuku

1982 Anayasası'nın yapısı, temel ilkeleri, değiştirilemez maddeleri ve anayasa değişikliği usulü.

KPSS Konuları › Vatandaşlık

Anayasanın Genel Yapısı

• 1982 Anayasası 7 Kasım 1982'de halkoylaması ile kabul edildi (%91,37 evet). • Başlangıç kısmı + 177 madde + geçici maddelerden oluşur. • Başlangıç kısmı anayasa metnine dahildir (md.176). • Türkiye'nin anayasaları: 1876 Kanun-i Esasi, 1921 Teşkilat-ı Esasiye, 1924, 1961, 1982.

Değiştirilemez Maddeler (md. 1-4)

• Md.1 — Türkiye Devleti bir CUMHURİYETTİR. • Md.2 — Cumhuriyetin nitelikleri: insan haklarına saygılı, Atatürk milliyetçiliğine bağlı, başlangıçta belirtilen temel ilkelere dayanan, DEMOKRATİK, LAİK ve SOSYAL bir HUKUK DEVLETİ. • Md.3 — Devletin bütünlüğü, resmî dili TÜRKÇE, bayrağı, millî marşı (İstiklal Marşı), başkenti ANKARA. • Md.4 — İlk üç madde DEĞİŞTİRİLEMEZ ve değiştirilmesi TEKLİF EDİLEMEZ.

Anayasa Değişikliği Usulü (md. 175)

1) TEKLİF: TBMM üye tamsayısının en az 1/3'i → 200 milletvekili, YAZILI teklif. 2) GÖRÜŞME: Genel Kurul'da İKİ KEZ görüşülür. 3) KABUL: Üye tamsayısının en az 3/5'i → 360 milletvekili (gizli oy). 4) SONUÇ: • 360–399 oy ile kabul → Cumhurbaşkanı ZORUNLU olarak halkoyuna sunar (veya TBMM'ye geri gönderir). • 400+ oy (2/3) ile kabul → Cumhurbaşkanı doğrudan RESMÎ GAZETE'de yayımlayabilir VEYA halkoyuna sunabilir. 5) HALKOYLAMASI: Geçerli oyların salt çoğunluğu ile kabul.

Egemenlik ve Kuvvetler Ayrılığı

• Md.6 — Egemenlik kayıtsız şartsız MİLLETİNDİR. Hiçbir kimse veya organ kaynağını Anayasadan almayan bir devlet yetkisi kullanamaz. • Md.7 — YASAMA yetkisi TBMM'nindir, DEVREDİLEMEZ. • Md.8 — YÜRÜTME yetkisi ve görevi Cumhurbaşkanı tarafından kullanılır. • Md.9 — YARGI yetkisi bağımsız ve tarafsız mahkemelerce kullanılır. • Md.11 — Anayasa hükümleri bağlayıcı TEMEL hukuk kurallarıdır. Kanunlar Anayasaya aykırı olamaz.

Son güncelleme: 19 Ağustos 2026