Sözcük Türleri

İsim, sıfat, zamir, zarf, edat, bağlaç, ünlem ve fiillerin özellikleri.

KPSS Konuları › Türkçe

İsim (Ad) ve Sıfat (Ön Ad)

İSİM: • Varlıklara verilen adlardır. • Varlıklara göre: ÖZEL (Ahmet, Ankara) / CİNS (kalem, ev) • Varlığın oluşuna göre: SOMUT (taş) / SOYUT (sevgi) • Sayısına göre: TEKİL (kitap) / ÇOĞUL (kitaplar) / TOPLULUK (ordu, sürü, orman — tekil görünüp çokluk anlatır) İSİM TAMLAMALARI: • BELİRTİLİ: Her iki tamlayan ek alır. 'kapı-NIN kol-U' • BELİRTİSİZ: Tamlayan ek almaz. 'kapı kol-U' • TAKISIZ: İkisi de ek almaz; hammadde veya benzerlik bildirir. 'demir kapı', 'aslan çocuk' • ZİNCİRLEME: İkiden fazla isimden oluşur. 'okul bahçesinin kapısı' SIFAT: • İsimleri niteleyen veya belirten sözcüklerdir. • NİTELEME SIFATI: 'Nasıl?' sorusuna cevap. 'güzel ev', 'kırmızı kalem' • BELİRTME SIFATLARI: - İŞARET: bu, şu, o, öteki ('bu ev') - SAYI: asıl (üç kalem), sıra (üçüncü sıra), üleştirme (üçer elma), kesir (yarım ekmek) - BELGİSİZ: bazı, her, birkaç, hiçbir, bütün - SORU: hangi, kaç, nasıl, ne kadar DİKKAT: Sıfat mutlaka bir İSMİN ÖNÜNDE olmalıdır. Tek başına kullanılırsa isimdir/zamirdir.

Zamir (Adıl) ve Zarf (Belirteç)

ZAMİR: İsmin yerini tutan sözcük. • KİŞİ (ŞAHIS): ben, sen, o, biz, siz, onlar • İŞARET: bu, şu, o, bunlar ('BU çok güzel.' — isim yok, zamir) • BELGİSİZ: bazısı, herkes, kimse, hepsi, birçoğu • SORU: kim, ne, nere, hangisi, kaçı • DÖNÜŞLÜLÜK: kendi • İLGİ ZAMİRİ (-ki): 'Senin kalemin benimKİ'nden güzel.' • İYELİK ZAMİRİ (ekler): kitab-IM, kitab-IN SIFAT-ZAMİR AYRIMI: İsimden ÖNCE geliyorsa SIFAT, ismin YERİNE geçiyorsa ZAMİR. 'BU kitap güzel.' (sıfat) / 'BU güzel.' (zamir) ZARF: Fiilin, sıfatın veya başka bir zarfın anlamını belirtir. • DURUM: 'Hızlı koştu.' (Nasıl?) • ZAMAN: 'Dün geldi.' (Ne zaman?) • YER-YÖN: içeri, dışarı, ileri, geri, yukarı, aşağı (EK ALMADAN kullanılırsa zarf) • MİKTAR (AZLIK-ÇOKLUK): çok, az, biraz, en, daha, pek • SORU: nasıl, ne zaman, nereye, ne kadar SIFAT-ZARF AYRIMI: İSMİ niteliyorsa SIFAT, FİİLİ niteliyorsa ZARFTIR. 'Hızlı tren geldi.' (sıfat) / 'Hızlı koştu.' (zarf)

Edat, Bağlaç, Ünlem

EDAT (İLGEÇ): Tek başına anlamı yoktur, cümlede anlam ilgisi kurar. • gibi, kadar, için, ile, göre, dolayı, üzere, karşı, doğru, ancak (=sadece), rağmen • 'Kuş GİBİ uçtu.' (benzetme) • EDAT GRUBU sıfat veya zarf görevi üstlenir: 'buz gibi su' (sıfat), 'kuş gibi uçtu' (zarf) BAĞLAÇ: Sözcükleri, sözcük gruplarını veya cümleleri BAĞLAR. • ve, ile, ama, fakat, lakin, ancak, çünkü, yalnız, ya…ya, hem…hem, ne…ne, oysa, üstelik, de/da, ki • TEST: Bağlaç ÇIKARILDIĞINDA cümlenin anlamı bozulmaz, yalnızca bağlantı zayıflar. Edat çıkarılırsa anlam BOZULUR. 'de/da' AYRIMI: • BAĞLAÇ 'de/da': AYRI yazılır, 'dahi/bile' anlamındadır, çıkarılabilir. 'Ali DE geldi.' • BULUNMA EKİ '-de/-da': BİTİŞİK yazılır, 'nerede?' sorusuna cevap. 'EvDE oturdu.' 'ki' AYRIMI: • BAĞLAÇ 'ki': AYRI yazılır. 'Biliyorum Kİ gelecek.' • İLGİ ZAMİRİ '-ki': BİTİŞİK. 'BenimKİ daha güzel.' • SIFAT YAPAN '-ki': BİTİŞİK. 'yarınKİ toplantı' ÜNLEM: Duyguları anlatır. 'Ah!, Vah!, Eyvah!, Hey!, Aman!'

Fiil (Eylem) ve Fiilimsi

FİİL: İş, oluş, durum bildirir; kip ve kişi eki alır. • KIP: Haber kipleri (görülen geçmiş -di, duyulan geçmiş -miş, şimdiki -yor, gelecek -ecek, geniş -r) ve Dilek kipleri (gereklilik -meli, şart -se, istek -e, emir). FİİLİMSİ (EYLEMSİ): Fiilden türer ama isim, sıfat veya zarf görevi görür. Kip ve kişi eki ALMAZ. YAN CÜMLECİK kurar. • İSİM-FİİL: -mak/-mek, -ma/-me, -ış/-iş 'Yüzmek beni dinlendirir.' • SIFAT-FİİL (ORTAÇ): -an/-en, -ası/-esi, -mez, -ar/-er, -dik, -ecek, -miş 'Koşan çocuk düştü.' • ZARF-FİİL (ULAÇ): -ip, -arak/-erek, -ince, -ken, -madan, -alı, -dıkça, -maksızın, -casına, -e…-e 'Koşarak geldi.' ÖNEMLİ: Cümlede fiilimsi varsa o cümle BİRLEŞİK CÜMLEDİR (girişik birleşik).

Son güncelleme: 19 Ağustos 2026