Paragraf

Paragrafın yapısı, konu-ana düşünce-yardımcı düşünce, akışı bozan cümle ve paragraf tamamlama.

KPSS Konuları › Türkçe

Paragrafın Yapısı

• GİRİŞ CÜMLESİ: Konuyu tanıtır. Kendinden önceki bir cümleye bağlanmaz. ÖZELLİK: Bağlaçla (ama, fakat, oysa, çünkü, bu nedenle) ve zamirle (o, bu, şu, onlar) BAŞLAMAZ. • GELİŞME CÜMLELERİ: Konuyu örnek, tanık, karşılaştırma vb. ile açar. Bağlaç ve zamir bulunabilir. • SONUÇ CÜMLESİ: Yargıyı bağlar. 'kısacası, sonuç olarak, demek ki, özetle' gibi ifadeler alabilir. PARAGRAFTA ANLAM BİRLİĞİ: Tüm cümleler AYNI KONUYU işlemelidir. Farklı konuya geçen cümle 'akışı bozan cümle'dir.

Konu — Ana Düşünce — Yardımcı Düşünce

• KONU: Paragrafta NEDEN söz edildiği. Genellikle tek sözcük veya kısa tamlama ile ifade edilir. Soru: 'Bu parçada neden söz edilmektedir?' • ANA DÜŞÜNCE (ANA FİKİR): Yazarın konuyla ilgili vermek istediği ASIL MESAJ, savunduğu yargı. Soru: 'Bu parçanın ana düşüncesi nedir?' / 'Yazar ne anlatmak istiyor?' İPUCU: Genellikle giriş veya sonuç cümlesinde yer alır; kimi zaman paragrafın tümüne yayılır. • YARDIMCI DÜŞÜNCE: Ana düşünceyi destekleyen ara yargılar. Soru tipi: 'Aşağıdakilerden hangisi bu parçadan çıkarılamaz?' Bu tip sorularda 4 seçenek paragrafta VARDIR, 1 seçenek YOKTUR — cevabı odur. • BAŞLIK: Ana düşünceyi en kısa biçimde yansıtan ifade. Ne fazla dar ne fazla geniş olmalıdır.

Soru Tipleri ve Çözüm Yolları

• PARAGRAFIN AKIŞINI BOZAN CÜMLE: Numaralı cümlelerden konu bütünlüğüne uymayanı bulunur. Çıkarıldığında anlam bozulmuyorsa doğru cevaptır. • PARAGRAFI İKİYE BÖLME: İki farklı düşüncenin başladığı yer aranır. İkinci paragrafın ilk cümlesi bağlaç/zamirle başlamamalıdır. • PARAGRAF TAMAMLAMA: Boşluğun ÖNCESİ ve SONRASI okunur; bağlaç uyumu ve anlam akışı esas alınır. Boşluk BAŞTA ise: sonraki cümleye giriş olmalı. Boşluk SONDA ise: önceki cümleleri bağlayan yargı olmalı. • CÜMLE SIRALAMA (PARAGRAF OLUŞTURMA): Önce giriş cümlesi bulunur (bağlaçsız, zamirsiz, genel yargı). Sonra zamir ve bağlaç bağlantıları izlenir. • PARAGRAFTA YAPI: Giriş-gelişme-sonuç bölümlerinin ayırt edilmesi. • PARAGRAFTA ANLATIM BİÇİMİ / DÜŞÜNCEYİ GELİŞTİRME YOLU soruları.

Pratik Çözüm Stratejileri

1) ÖNCE SORUYU OKU, sonra paragrafı. Ne aradığını bilmek okuma hızını artırır. 2) 'Çıkarılamaz' sorularında seçenekleri paragrafla EŞLEŞTİR; eşleşmeyeni işaretle. 3) Ana düşünce sorularında AŞIRI GENEL ve AŞIRI DAR seçenekleri ele. 4) Paragrafta geçen bir ayrıntıyı ana düşünce sanma — ana düşünce paragrafın TÜMÜNÜ kapsar. 5) Yazarın kendi görüşünü belirttiği cümleler ('bence, bana göre, kanımca') genellikle ana düşünceyi taşır. 6) 'Ancak, fakat, ne var ki' sonrası genellikle yazarın ASIL vurgusudur. 7) Sıralama sorularında ilk cümleyi bulmak yeterli olur; şıklar hızla elenir.

Son güncelleme: 19 Ağustos 2026