KPSS Akademi

Tekdüzen Hesap Planı

Hesap gruplarının yapısı ve önemli hesapların işleyişi.

KPSS Konuları › Muhasebe

Özet

Hesap gruplarının yapısı ve önemli hesapların işleyişi.

Hesap Sınıfları

TEKDÜZEN HESAP PLANI 9 SINIFTAN oluşur: 1 — DÖNEN VARLIKLAR (bir yıl içinde paraya çevrilebilen) 2 — DURAN VARLIKLAR (bir yıldan uzun süre kullanılan) 3 — KISA VADELİ YABANCI KAYNAKLAR (bir yıl içinde ödenecek) 4 — UZUN VADELİ YABANCI KAYNAKLAR 5 — ÖZ KAYNAKLAR 6 — GELİR TABLOSU HESAPLARI 7 — MALİYET HESAPLARI 8 — (Serbest) 9 — NAZIM HESAPLAR • 1-5 arası BİLANÇO hesaplarıdır. • 6 ve 7 GELİR TABLOSU / maliyet hesaplarıdır. • NAZIM HESAPLAR: Bilançoyu etkilemeyen ama izlenmesi gereken işlemler (teminat mektupları, emanet menkul kıymetler).

Dönen ve Duran Varlıklar

DÖNEN VARLIKLAR (1): • 10 HAZIR DEĞERLER: 100 Kasa, 101 Alınan Çekler, 102 Bankalar, 103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri (−), 108 Diğer Hazır Değerler • 11 MENKUL KIYMETLER: 110 Hisse Senetleri, 111 Özel Kesim Tahvil... • 12 TİCARİ ALACAKLAR: 120 Alıcılar, 121 Alacak Senetleri, 122 Alacak Senetleri Reeskontu (−), 128 Şüpheli Ticari Alacaklar, 129 Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı (−) • 15 STOKLAR: 150 İlk Madde ve Malzeme, 151 Yarı Mamuller, 152 Mamuller, 153 TİCARİ MALLAR, 157 Diğer Stoklar • 18 GELECEK AYLARA AİT GİDERLER VE GELİR TAHAKKUKLARI DURAN VARLIKLAR (2): • 25 MADDİ DURAN VARLIKLAR: 250 Arazi ve Arsalar, 251 Yeraltı-Yerüstü Düzenleri, 252 Binalar, 253 Tesis Makine ve Cihazlar, 254 Taşıtlar, 255 Demirbaşlar, 257 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR (−) • 26 MADDİ OLMAYAN DURAN VARLIKLAR: 260 Haklar, 261 Şerefiye, 262 Kuruluş ve Örgütlenme Giderleri ⚠ (−) işaretli hesaplar AKTİFİ DÜZENLEYİCİ hesaplardır; ALACAK kalanı verir.

Kaynak Hesapları

KISA VADELİ YABANCI KAYNAKLAR (3): • 30 MALÎ BORÇLAR: 300 Banka Kredileri, 303 Uzun Vadeli Kredilerin Anapara Taksitleri • 32 TİCARİ BORÇLAR: 320 Satıcılar, 321 Borç Senetleri, 322 Borç Senetleri Reeskontu (−) • 33 DİĞER BORÇLAR, 335 Personele Borçlar • 36 ÖDENECEK VERGİ VE DİĞER YÜKÜMLÜLÜKLER: 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar, 361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri • 37 BORÇ VE GİDER KARŞILIKLARI: 370 Dönem Kârı Vergi ve Diğer Yasal Yükümlülük Karşılıkları UZUN VADELİ YABANCI KAYNAKLAR (4): 400 Banka Kredileri, 420 Satıcılar, 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı ÖZ KAYNAKLAR (5): • 50 ÖDENMİŞ SERMAYE: 500 Sermaye, 501 Ödenmemiş Sermaye (−) • 52 SERMAYE YEDEKLERİ, 54 KÂR YEDEKLERİ (540 Yasal Yedekler) • 57 GEÇMİŞ YILLAR KÂRLARI, 580 GEÇMİŞ YILLAR ZARARLARI (−) • 590 DÖNEM NET KÂRI, 591 DÖNEM NET ZARARI (−)

Gelir Tablosu ve Maliyet Hesapları

GELİR TABLOSU HESAPLARI (6): • 60 BRÜT SATIŞLAR: 600 Yurt İçi Satışlar, 601 Yurt Dışı Satışlar, 602 Diğer Gelirler • 61 SATIŞ İNDİRİMLERİ (−): 610 Satıştan İadeler, 611 Satış İskontoları • 62 SATIŞLARIN MALİYETİ (−): 620 Satılan Mamuller Maliyeti, 621 SATILAN TİCARİ MALLAR MALİYETİ, 622 Satılan Hizmet Maliyeti • 63 FAALİYET GİDERLERİ (−): 630 Araştırma ve Geliştirme, 631 Pazarlama Satış ve Dağıtım, 632 Genel Yönetim Giderleri • 64 DİĞER FAALİYETLERDEN OLAĞAN GELİR VE KÂRLAR • 65 DİĞER FAALİYETLERDEN OLAĞAN GİDER VE ZARARLAR (−) • 66 FİNANSMAN GİDERLERİ (−) • 67/68 OLAĞAN DIŞI GELİR VE GİDERLER • 69 DÖNEM NET KÂRI VEYA ZARARI: 690 Dönem Kârı veya Zararı, 691 Dönem Kârı Vergi ve Yasal Yükümlülük Karşılıkları (−), 692 Dönem Net Kârı veya Zararı MALİYET HESAPLARI (7): 7/A (büyük işletmeler — fonksiyon esaslı) ve 7/B (küçük işletmeler — çeşit esaslı) seçenekleri.

Hesap Sınıflarının Mantığı ve Kodlama

TEKDÜZEN HESAP PLANI SINIFLARI: 1 — DÖNEN VARLIKLAR (bir yıl içinde paraya çevrilebilenler) 2 — DURAN VARLIKLAR (bir yıldan uzun süre kullanılanlar) 3 — KISA VADELİ YABANCI KAYNAKLAR (bir yıl içinde ödenecek borçlar) 4 — UZUN VADELİ YABANCI KAYNAKLAR 5 — ÖZ KAYNAKLAR 6 — GELİR TABLOSU HESAPLARI 7 — MALİYET HESAPLARI 8 — (Serbest) 9 — NAZIM HESAPLAR (bilanço dışı izlenen; teminat mektupları, kefaletler) KODLAMA MANTIĞI: İlk rakam sınıfı, ikinci rakam grubu, üçüncü rakam hesabı gösterir. ÖRNEK: 121 → 1 (dönen varlık), 12 (ticari alacaklar grubu), 121 (alacak senetleri) DÖNEN VARLIK GRUPLARI: 10 Hazır Değerler, 11 Menkul Kıymetler, 12 Ticari Alacaklar, 13 Diğer Alacaklar, 15 Stoklar, 17 Yıllara Yaygın İnşaat, 18 Gelecek Aylara Ait Giderler, 19 Diğer Dönen Varlıklar. DURAN VARLIK GRUPLARI: 22 Ticari Alacaklar (uzun vadeli), 24 Mali Duran Varlıklar, 25 Maddi Duran Varlıklar, 26 Maddi Olmayan Duran Varlıklar, 27 Özel Tükenmeye Tabi Varlıklar, 28 Gelecek Yıllara Ait Giderler. AKTİF DÜZENLEYİCİ HESAPLAR (varlıkları azaltıcı, ALACAK kalanı verir): • 103 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri (−) • 122 Alacak Senetleri Reeskontu (−) • 128/129 Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı (−) • 257 Birikmiş Amortismanlar (−) • 268 Birikmiş Amortismanlar (maddi olmayan) (−) PASİF DÜZENLEYİCİ HESAPLAR (kaynakları azaltıcı, BORÇ kalanı verir): • 322 Borç Senetleri Reeskontu (−) • 501 Ödenmemiş Sermaye (−) • 580 Geçmiş Yıllar Zararları (−), 591 Dönem Net Zararı (−) BU AYRIM SINAVDA SIK SORULUR: Düzenleyici hesaplar, ait oldukları grubun TERSİ yönde çalışır ve bilançoda eksi işaretle gösterilir.

Maliyet Hesapları ve Gider Dağıtımı

7/A SEÇENEĞİ (fonksiyon esaslı — büyük işletmeler için zorunlu): • 710 Direkt İlk Madde ve Malzeme Giderleri • 720 Direkt İşçilik Giderleri • 730 Genel Üretim Giderleri • 740 Hizmet Üretim Maliyeti • 750 Araştırma ve Geliştirme Giderleri • 760 Pazarlama, Satış ve Dağıtım Giderleri • 770 Genel Yönetim Giderleri • 780 Finansman Giderleri Her birinin yanında YANSITMA hesabı (711, 721, 731…) bulunur; dönem sonunda maliyet hesapları yansıtma hesaplarıyla karşılaştırılarak kapatılır. 7/B SEÇENEĞİ (gider çeşidi esaslı — küçük işletmeler): 790 İlk Madde ve Malzeme Giderleri, 791 İşçi Ücret ve Giderleri, 792 Memur Ücret ve Giderleri, 793 Dışarıdan Sağlanan Fayda ve Hizmetler, 794 Çeşitli Giderler, 795 Vergi, Resim ve Harçlar, 796 Amortismanlar, 797 Finansman Giderleri. ÜRETİM MALİYETİ UNSURLARI: Direkt ilk madde + Direkt işçilik + Genel üretim giderleri = ÜRETİM MALİYETİ • DÖNÜŞÜM (İŞÇİLİK+GÜG) MALİYETİ = Direkt işçilik + Genel üretim giderleri • TEMEL (BİRİNCİL) MALİYET = Direkt ilk madde + Direkt işçilik DİREKT – ENDİREKT AYRIMI: Ürüne doğrudan ve ekonomik biçimde izlenebilen giderler DİREKT, izlenemeyenler ENDİREKTTİR. Fabrika kirası, bakım-onarım ve ustabaşı ücreti endirekt (genel üretim) giderdir. SABİT – DEĞİŞKEN AYRIMI: Üretim hacmiyle değişenler değişken, değişmeyenler sabit giderdir. Yarı değişken giderler her iki bileşeni de içerir. GELİR TABLOSU HESAPLARI (6 grubu): 60 Brüt Satışlar, 61 Satış İndirimleri (−), 62 Satışların Maliyeti (−), 63 Faaliyet Giderleri (−), 64 Diğer Faaliyetlerden Olağan Gelir ve Kârlar, 65 Diğer Faaliyetlerden Olağan Gider ve Zararlar (−), 66 Finansman Giderleri (−), 67 Olağan Dışı Gelir ve Kârlar, 68 Olağan Dışı Gider ve Zararlar (−), 69 Dönem Net Kârı veya Zararı.

Püf Noktaları

Tekdüzen Hesap Planı Örnek Soruları ve Çözümleri

Bu konuda uygulamada 110 soru var — 41 kolay, 29 orta, 40 zor.

1. Aşağıdakilerden hangisi 'Maddi Duran Varlıklar' hesap grubunda yer almaz?

  1. A) Arazi ve Arsalar
  2. B) Binalar
  3. C) Taşıtlar
  4. D) Haklar ✓
  5. E) Makineler

Çözüm: Haklar (260), Maddi Olmayan Duran Varlıklar grubunda (26) yer alır. Arazi ve Arsalar (250), Binalar (252), Makineler (253) ve Taşıtlar (254) ise Maddi Duran Varlıklar grubunda (25) yer alan hesaplardır.

2. Tek Düzen Hesap Planı'nda hesaplar kaç basamaklı kod sistemiyle oluşturulmuştur ve birinci basamak neyi ifade etmektedir?

  1. A) 2 basamak – hesap grubunu
  2. B) 3 basamak – hesap grubunu
  3. C) 3 basamak – hesap sınıfını ✓
  4. D) 2 basamak – hesap sınıfını
  5. E) 4 basamak – hesap sınıfını

Çözüm: Tek Düzen Hesap Planı'nda hesaplar 3 basamaklı kod sistemi (ana hesaplar) ile oluşturulmuştur. Birinci basamak hesap sınıfını (0-9 arası 10 sınıf), ikinci basamak hesap grubunu, üçüncü basamak ise büyük defter hesabını ifade etmektedir. İşletmeler ihtiyaçlarına göre alt hesaplar açabilir.

3. Bir anonim şirketin 2024 yılı verilerinde: Net dönem kârı 800.000 TL, I. tertip yasal yedek akçe %5 oranında ayrılmakta, ödenmiş sermaye 4.000.000 TL ve toplam yasal yedek akçe bakiyesi 150.000 TL'dir. Yasal yedek akçenin sermayenin %20'sine ulaştığında ayrılmasına son verileceği bilinmektedir. Bu durumda ayrılacak I. tertip yasal yedek akçe kaç TL'dir?

  1. A) 800.000 TL
  2. B) 40.000 TL ✓
  3. C) 30.000 TL
  4. D) 650.000 TL
  5. E) 50.000 TL

Çözüm: I. tertip yasal yedek akçe, net dönem kârının %5'i olarak hesaplanır: 800.000 × 0,05 = 40.000 TL. Ancak yasal yedek akçe, sermayenin %20'sine (4.000.000 × 0,20 = 800.000 TL) ulaşana kadar ayrılır. Mevcut yasal yedek akçe bakiyesi 150.000 TL olduğundan henüz 800.000 TL tavanına ulaşılmamıştır (150.000 + 40.000 = 190.000 < 800.000). Bu nedenle 40.000 TL'nin tamamı ayrılır. Doğru cevap A'dır.

Bu konudan soru çöz

Soruları Aç Muhasebe Konuları

Reklam

16.000+ soru, bilgi kartları, denemeler ve oyunlar — ücretsiz

Uygulamayı Aç Deneme Çöz

Son güncelleme: 20 Eylül 2026