KPSS Akademi

Mali Tablolar

Bilanço, gelir tablosu ve diğer finansal tabloların düzenlenmesi.

KPSS Konuları › Muhasebe

Özet

Bilanço, gelir tablosu ve diğer finansal tabloların düzenlenmesi.

Bilanço

BİLANÇO: İşletmenin BELİRLİ BİR TARİHTEKİ varlık, borç ve öz kaynak durumunu gösteren tablo. AKTİF (VARLIKLAR): • I. DÖNEN VARLIKLAR: Hazır değerler, menkul kıymetler, ticari alacaklar, stoklar, gelecek aylara ait giderler • II. DURAN VARLIKLAR: Ticari alacaklar (uzun vadeli), malî duran varlıklar, maddi duran varlıklar, maddi olmayan duran varlıklar PASİF (KAYNAKLAR): • I. KISA VADELİ YABANCI KAYNAKLAR • II. UZUN VADELİ YABANCI KAYNAKLAR • III. ÖZ KAYNAKLAR SIRALAMA İLKESİ: Aktifte LİKİDİTE sırasına (paraya çevrilme hızı), pasifte VADE sırasına göre (en kısa vadeli önce). BİLANÇO EŞİTLİĞİ: AKTİF TOPLAMI = PASİF TOPLAMI (her zaman) BİLANÇO TÜRLERİ: Açılış, dönem sonu (kapanış), hesap tipi (yan yana) ve rapor tipi (alt alta) bilanço.

Gelir Tablosu

GELİR TABLOSU: Belirli bir DÖNEMDE elde edilen gelir ve giderleri, kâr veya zararı gösterir. GELİR TABLOSU DÜZENİ: BRÜT SATIŞLAR (−) Satış İndirimleri = NET SATIŞLAR (−) Satışların Maliyeti = BRÜT SATIŞ KÂRI/ZARARI (−) Faaliyet Giderleri (Ar-Ge, pazarlama, genel yönetim) = FAALİYET KÂRI/ZARARI (+) Diğer Faaliyetlerden Olağan Gelir ve Kârlar (−) Diğer Faaliyetlerden Olağan Gider ve Zararlar (−) Finansman Giderleri = OLAĞAN KÂR/ZARAR (+) Olağan Dışı Gelir ve Kârlar (−) Olağan Dışı Gider ve Zararlar = DÖNEM KÂRI/ZARARI (−) Dönem Kârı Vergi ve Diğer Yasal Yükümlülük Karşılıkları = DÖNEM NET KÂRI/ZARARI

Diğer Malî Tablolar

• NAKİT AKIŞ TABLOSU: Dönem içindeki nakit giriş ve çıkışlarını gösterir. Üç bölüm: İŞLETME faaliyetleri, YATIRIM faaliyetleri, FİNANSMAN faaliyetleri. • ÖZ KAYNAK DEĞİŞİM TABLOSU: Öz kaynak kalemlerindeki değişimleri gösterir. • SATIŞLARIN MALİYETİ TABLOSU: SMM'nin ayrıntılı dökümü. • FON AKIM TABLOSU, KÂR DAĞITIM TABLOSU MALÎ TABLOLARIN NİTELİKLERİ (temel ilkeler): Anlaşılabilirlik, ihtiyaca uygunluk, güvenilirlik, karşılaştırılabilirlik, tam açıklama, tutarlılık, önemlilik, özün önceliği. TFRS/TMS: Türkiye Finansal Raporlama Standartları — halka açık ve büyük işletmeler için.

Mali Tablo Analizi

ANALİZ TÜRLERİ: • KARŞILAŞTIRMALI TABLOLAR ANALİZİ (Yatay analiz): İki veya daha fazla dönem karşılaştırılır; artış-azalışlar incelenir. • YÜZDE YÖNTEMİ İLE ANALİZ (Dikey analiz): Her kalemin toplam içindeki payı bulunur (aktif toplamı veya net satışlar %100 kabul edilir). • TREND (EĞİLİM YÜZDELERİ) ANALİZİ: Bir yıl baz alınıp (100) diğer yıllar buna göre endekslenir. Uzun dönemli eğilim görülür. • ORAN (RASYO) ANALİZİ: Likidite, malî yapı, faaliyet, kârlılık oranları. TEMEL ORANLAR: • Cari Oran = Dönen Varlıklar / KVYK (ideal ≈ 2) • Asit-Test = (Dönen Varlıklar − Stoklar) / KVYK (ideal ≈ 1) • Borçlanma Oranı = Toplam Borç / Toplam Aktif • Net Kâr Marjı = Net Kâr / Net Satışlar • Stok Devir Hızı = SMM / Ortalama Stok

Oran Analizi — Hesaplama ve Yorum

LİKİDİTE ORANLARI (kısa vadeli borç ödeme gücü): • CARİ ORAN = Dönen Varlıklar / Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar. Genel kabul gören değer 2 civarıdır. • ASİT-TEST (LİKİDİTE) ORANI = (Dönen Varlıklar − Stoklar) / KVYK. Beklenen değer 1 civarıdır. Stokların satılamama riskini dışlar. • NAKİT ORANI = (Hazır Değerler + Menkul Kıymetler) / KVYK. Beklenen değer 0,20 civarıdır. MALİ YAPI ORANLARI: • BORÇLANMA (KALDIRAÇ) ORANI = Toplam Yabancı Kaynak / Toplam Aktif. Yükselmesi finansal riski artırır. • ÖZ KAYNAK / TOPLAM AKTİF: Varlıkların ne kadarının öz kaynakla finanse edildiğini gösterir. • FAİZ KARŞILAMA ORANI = Faiz ve Vergi Öncesi Kâr / Faiz Gideri. FAALİYET (DEVİR HIZI) ORANLARI: • STOK DEVİR HIZI = Satılan Malın Maliyeti / Ortalama Stok. Yüksek olması stokların hızla nakde döndüğünü gösterir. • ALACAK DEVİR HIZI = Kredili Satışlar / Ortalama Ticari Alacaklar. • ALACAK TAHSİL SÜRESİ = 365 / Alacak devir hızı. • AKTİF DEVİR HIZI = Net Satışlar / Toplam Aktif. Varlıkların satış yaratma etkinliğidir. KÂRLILIK ORANLARI: • BRÜT KÂR MARJI = Brüt Satış Kârı / Net Satışlar • NET KÂR MARJI = Net Kâr / Net Satışlar • AKTİF KÂRLILIĞI (ROA) = Net Kâr / Toplam Aktif • ÖZ KAYNAK KÂRLILIĞI (ROE) = Net Kâr / Öz Kaynak YORUM KURALI: Tek bir oran tek başına anlam taşımaz. Sektör ortalamasıyla ve işletmenin geçmiş yıl verileriyle karşılaştırılmalıdır. Cari oranın çok yüksek olması da olumlu değildir — atıl kaynak tutulduğunu gösterebilir.

Karşılaştırmalı ve Dikey Analiz Teknikleri

KARŞILAŞTIRMALI TABLOLAR ANALİZİ (YATAY ANALİZ): İki veya daha fazla döneme ait tablolar yan yana konur; kalemlerdeki TUTAR ve YÜZDE değişimler hesaplanır. Değişim oranı = (Cari yıl − Baz yıl) / Baz yıl × 100 En büyük yararı EĞİLİMİ görmektir; dinamik bir analizdir. SINIRLILIĞI: Baz yılın olağan dışı olması tüm analizi yanıltır. DİKEY (YÜZDE) ANALİZ: Her kalemin, ait olduğu grup toplamına veya genel toplama oranı bulunur. • Bilançoda: Her kalem / Aktif (veya pasif) toplamı • Gelir tablosunda: Her kalem / Net satışlar Tek bir döneme de uygulanabilir; farklı büyüklükteki işletmelerin karşılaştırılmasına olanak verir. Yapısal bozuklukları (örneğin stokların aktif içindeki payının aşırı büyümesini) görünür kılar. EĞİLİM YÜZDELERİ (TREND) ANALİZİ: Bir yıl baz (100) kabul edilir, sonraki yıllar buna göre endekslenir. En az 5–10 yıllık seri gerektirir; uzun dönemli gidişi gösterir. ORAN ANALİZİ: Kalemler arası ilişkileri tek bir sayıya indirger. NAKİT AKIŞ TABLOSU: Nakit giriş ve çıkışlarını üç faaliyet başlığında gösterir: • İŞLETME FAALİYETLERİ: Esas faaliyetten doğan nakit. Sürekli POZİTİF olması sağlıklı işletmenin göstergesidir. • YATIRIM FAALİYETLERİ: Duran varlık alım-satımı. Büyüyen işletmede genellikle negatiftir. • FİNANSMAN FAALİYETLERİ: Borçlanma, kredi ödemesi, sermaye artırımı, temettü. KÂR İLE NAKİT AYNI ŞEY DEĞİLDİR: Bir işletme kâr açıklarken nakit sıkıntısı yaşayabilir; bu yüzden nakit akış tablosu bağımsız bir sağlık göstergesidir. ÖZ KAYNAK DEĞİŞİM TABLOSU: Sermaye, yedekler ve geçmiş yıl kârlarındaki hareketleri gösterir. FON AKIM TABLOSU: Kaynakların hangi alanlarda kullanıldığını ortaya koyar.

Püf Noktaları

Mali Tablolar Örnek Soruları ve Çözümleri

Bu konuda uygulamada 125 soru var — 28 kolay, 43 orta, 54 zor.

1. Amortisman uygulaması aşağıdaki muhasebe kavramlarından hangisiyle doğrudan ilişkilidir?

  1. A) Parayla ölçülme kavramı
  2. B) Dönemsellik kavramı ✓
  3. C) Kişilik kavramı
  4. D) Güvenilirlik kavramı
  5. E) Sosyal sorumluluk kavramı

Çözüm: Amortisman, duran varlıkların maliyetinin kullanım ömrüne yayılarak her döneme pay ayrılması işlemidir. Bu uygulama, giderlerin ilgili oldukları döneme yansıtılması ilkesi olan dönemsellik kavramıyla doğrudan ilgilidir. Böylece varlığın maliyeti tek seferde değil, yıllar içinde giderleştirilir.

2. Gelir tablosunda 'olağandışı gelir ve kârlar' kalemi hangi durum için doğru bir örnektir?

  1. A) İşletmenin sigortalı fabrikasının yangın sonucu tahsil ettiği sigorta tazminatı ✓
  2. B) Kur farkı gelirleri
  3. C) İşletmenin esas faaliyet konusundan elde ettiği yıllık satış hâsılatı ve bu hasılata bağlı vade farkı gelirleri
  4. D) Menkul kıymet satış kârı
  5. E) Faiz ve temettü gelirleri

Çözüm: Olağandışı gelir ve kârlar; işletmenin olağan faaliyetleri dışında, beklenmedik ve tekrar etmesi öngörülmeyen olaylardan kaynaklanan gelirlerdir. Yangın sonucu alınan sigorta tazminatı, bu tanıma tam olarak uymaktadır: ne olağan bir faaliyet geliridir ne de düzenli tekrarlanan bir kalemdir. Faiz, temettü ve kur farkı gelirleri olağan faaliyetler dışında ama olağandışı da sayılmayan 'diğer faaliyetlerden gelirler' içinde yer alır.

3. Bir işletmenin mali tablolarından elde edilen şu veriler mevcuttur: Toplam Aktif 1.800.000 TL, Öz Sermaye 720.000 TL, Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar 630.000 TL, Stoklar 240.000 TL, Hazır Değerler 180.000 TL, Ticari Alacaklar 300.000 TL. Buna göre işletmenin Asit-Test (Likidite) Oranı ile Kaldıraç Oranı'nın toplamı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A) 1,40
  2. B) 3,10
  3. C) 2,10 ✓
  4. D) 1,60
  5. E) 2,50

Çözüm: Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklar = Toplam Aktif - Öz Sermaye - KVYK = 1.800.000 - 720.000 - 630.000 = 450.000 TL. Toplam Yabancı Kaynaklar = 630.000 + 450.000 = 1.080.000 TL. Asit-Test Oranı = (Hazır Değerler + Menkul Kıymetler + Ticari Alacaklar) / KVYK = (180.000 + 0 + 300.000) / 630.000 = 480.000 / 630.000 ≈ 0,762. Kaldıraç Oranı = Toplam Yabancı Kaynaklar / Toplam Aktif = 1.080.000 / 1.800.000 = 0,60. Toplam = 0,762 + 0,60 = 1,362 ≈ 1,40. Doğru cevap A'dır.

Bu konudan soru çöz

Soruları Aç Muhasebe Konuları

Reklam

16.000+ soru, bilgi kartları, denemeler ve oyunlar — ücretsiz

Uygulamayı Aç Deneme Çöz

Son güncelleme: 20 Eylül 2026