Dönem Sonu İşlemleri

Envanter, amortisman, karşılıklar ve kapanış işlemleri.

KPSS Konuları › Muhasebe

Envanter İşlemleri

ENVANTER: Dönem sonunda varlık ve kaynakların SAYIM, ÖLÇÜM ve DEĞERLEMESİ. AŞAMALARI: 1) MUHASEBE DIŞI ENVANTER: Fiili sayım ve değerleme. 2) MUHASEBE İÇİ ENVANTER: Sayım sonuçlarının kayıtlarla karşılaştırılıp düzeltme kayıtlarının yapılması. KASA SAYIM FARKLARI: • Kasa NOKSANI: 197 Sayım ve Tesellüm Noksanları (aktif) borçlandırılır. • Kasa FAZLASI: 397 Sayım ve Tesellüm Fazlaları (pasif) alacaklandırılır. • Nedeni bulunamazsa: Noksan → 689 Diğer Olağan Dışı Gider ve Zararlar; Fazla → 679 Diğer Olağan Dışı Gelir ve Kârlar. STOK SAYIMI: Sayım sonucu bulunan miktar esas alınır; fark 621 veya ilgili hesaplara aktarılır.

Amortisman

AMORTİSMAN: Duran varlıkların yıpranma, aşınma ve değer kaybının gidere dönüştürülmesi. AMORTİSMAN AYIRMA ŞARTLARI: • İşletmede BİR YILDAN FAZLA kullanılması • Yıpranma, aşınma veya kıymetten düşmeye maruz olması • Envantere dahil olması • Değerinin VUK'ta belirlenen haddi aşması ⚠ ARSA VE ARAZİLER amortismana TABİ DEĞİLDİR (yıpranmazlar). YÖNTEMLER: • NORMAL (EŞİT TUTARLI) AMORTİSMAN: Her yıl eşit tutar. Amortisman = Maliyet × Oran • AZALAN BAKİYELER (HIZLANDIRILMIŞ): Normal oranın 2 KATI (en fazla %50) net defter değerine uygulanır. İlk yıllarda daha çok amortisman ayrılır. Son yıl kalan tamamen ayrılır. • FEVKALADE AMORTİSMAN: Yangın, deprem gibi olağanüstü hâller. KAYIT: 770/730/760 Amortisman Gideri BORÇ / 257 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR ALACAK NET DEFTER DEĞERİ = Maliyet Bedeli − Birikmiş Amortisman

Karşılıklar ve Reeskont

ŞÜPHELİ ALACAK KARŞILIĞI: • Vadesi geçmiş, dava veya icra safhasındaki alacaklar için ayrılır. • Kayıt: 128 Şüpheli Ticari Alacaklar BORÇ / 120 Alıcılar ALACAK • Karşılık: 654 Karşılık Giderleri BORÇ / 129 Şüpheli Ticari Alacaklar Karşılığı ALACAK • Alacak tahsil edilirse karşılık iptal edilir (644 Konusu Kalmayan Karşılıklar). REESKONT (Senetlerin Değerlemesi): • Vadesi gelmemiş senetli alacak ve borçların dönem sonunda BUGÜNKÜ DEĞERE indirgenmesi. • Alacak senedi reeskontu: 657 Reeskont Faiz Gideri / 122 Alacak Senetleri Reeskontu (−) • Borç senedi reeskontu: 322 Borç Senetleri Reeskontu (−) / 647 Reeskont Faiz Geliri • İzleyen dönem başında TERS KAYIT ile iptal edilir. DİĞER KARŞILIKLAR: Stok değer düşüklüğü karşılığı (158), kıdem tazminatı karşılığı (472), dönem kârı vergi karşılığı (370).

Dönem Ayırıcı Hesaplar ve Kapanış

DÖNEMSELLİK KAVRAMI GEREĞİ AYARLAMA HESAPLARI: • 180 GELECEK AYLARA AİT GİDERLER: Peşin ödenen ama gelecek döneme ait giderler (peşin ödenen kira, sigorta). • 280 GELECEK YILLARA AİT GİDERLER • 181 GELİR TAHAKKUKLARI: Doğmuş ama tahsil edilmemiş gelirler. • 380 GELECEK AYLARA AİT GELİRLER: Peşin tahsil edilen ama gelecek döneme ait gelirler. • 381 GİDER TAHAKKUKLARI: Doğmuş ama ödenmemiş giderler. DÖNEM SONU KAPANIŞ SIRASI: 1) Envanter ve düzeltme kayıtları 2) Gelir ve gider hesaplarının 690 DÖNEM KÂRI VEYA ZARARI hesabına devri 3) Vergi karşılığının ayrılması (691) 4) 692 DÖNEM NET KÂRI VEYA ZARARI hesabının belirlenmesi 5) 590 Dönem Net Kârı (veya 591 Dönem Net Zararı) hesabına aktarım 6) Kesin mizanın düzenlenmesi 7) Bilanço ve gelir tablosunun hazırlanması 8) KAPANIŞ KAYDI: Aktif hesaplar alacaklandırılır, pasif hesaplar borçlandırılır.

Son güncelleme: 19 Ağustos 2026