Tablo ve Grafik Yorumlama

Tablo, sütun-çizgi-daire grafiği okuma ve veri analizi.

KPSS Konuları › Matematik

Grafik Türleri

• SÜTUN (ÇUBUK) GRAFİĞİ: Kategorileri karşılaştırmak için. Yükseklik = değer. • ÇİZGİ GRAFİĞİ: Zaman içindeki DEĞİŞİMİ gösterir. Eğim = artış/azalış hızı. • DAİRE (PASTA) GRAFİĞİ: Bütün içindeki PAYLARI gösterir. Toplam 360° = %100. • HİSTOGRAM: Aralıklı verilerin sıklığı. • SERPİLME (NOKTA) GRAFİĞİ: İki değişken arası ilişki. DAİRE GRAFİĞİ HESABI: • Merkez açı = (Değer / Toplam) × 360° • Yüzde = (Merkez açı / 360°) × 100 • %25 → 90°, %50 → 180°, %10 → 36°

Tablo Okuma Teknikleri

1) ÖNCE BAŞLIK ve BİRİMLERİ oku (bin TL mi, milyon mu?). 2) Satır ve sütun başlıklarını netleştir. 3) Soruda hangi hücre/hücrelerin istendiğini işaretle. 4) 'Toplam' satır/sütunu varsa kontrol amaçlı kullan. SIK SORU TİPLERİ: • En yüksek/en düşük değer • İki dönem arası ARTIŞ MİKTARI (fark) ve ARTIŞ ORANI (yüzde) • Toplam içindeki pay (yüzde) • Ortalama hesabı • Karşılaştırma ve sıralama DİKKAT: 'Artış miktarı' ile 'artış oranı' FARKLIDIR. 100→150: miktar 50, oran %50 400→450: miktar 50, oran %12,5

Yüzde ve Değişim Hesapları

• Değişim oranı = (Yeni − Eski) / Eski × 100 • Pay = (Parça / Bütün) × 100 ÖRNEK: 2020'de 250, 2021'de 300 birim üretim. • Artış miktarı = 50 • Artış oranı = 50/250 × 100 = %20 ÇOKLU YIL ANALİZİ: Her yıl için ayrı ayrı oran hesapla; 'en çok artış oranı' ile 'en çok artış miktarı' farklı yıllar olabilir. ORTALAMA: • Basit ortalama = toplam / adet • Ağırlıklı ortalama = Σ(değer × ağırlık) / Σağırlık

Yorumlama Soruları ve Tuzaklar

'AŞAĞIDAKİLERDEN HANGİSİ SÖYLENEBİLİR/SÖYLENEMEZ?' • Grafikte OLMAYAN bir bilgi çıkarılamaz. • Neden-sonuç ilişkisi grafikte yoksa varsayılamaz. ⚠ TUZAKLAR: • Yüzde artışı ile mutlak artışı karıştırmak. • Farklı ölçekli iki grafiği doğrudan karşılaştırmak. • Grafiğin ekseninin sıfırdan başlamaması (görsel yanıltma). • 'Toplam arttı' ≠ 'her kalem arttı' • Oran arttı ≠ miktar arttı (bütün küçüldüyse oran artabilir) ÖRNEK TUZAK: Bir şirketin pazar payı %20'den %25'e çıkmış olabilir ama toplam pazar küçüldüyse SATIŞ MİKTARI azalmış olabilir.

Son güncelleme: 19 Ağustos 2026