Pazarlama

Pazarlama karması, tüketici davranışı, pazar bölümleme ve ürün yaşam eğrisi.

KPSS Konuları › İşletme

Pazarlama Anlayışının Gelişimi

1) ÜRETİM ANLAYIŞI: Çok üret, ucuza sat. Talep arzdan fazla. 2) ÜRÜN ANLAYIŞI: Kaliteli ürün kendini satar. (Pazarlama miyopluğu riski) 3) SATIŞ ANLAYIŞI: Yoğun satış çabası ve tutundurma. Ürün odaklı. 4) PAZARLAMA ANLAYIŞI: MÜŞTERİ İHTİYACI merkeze alınır. Müşteri memnuniyeti ve kârlılık. 5) TOPLUMSAL PAZARLAMA ANLAYIŞI: Müşteri + işletme + TOPLUM yararı birlikte gözetilir. SATIŞ ↔ PAZARLAMA FARKI: Satış mevcut ürünü satmaya, pazarlama müşterinin istediği ürünü üretmeye odaklanır.

Pazarlama Karması (4P)

1) ÜRÜN (Product): Fiziksel mal, hizmet, marka, ambalaj, garanti, ürün karması. 2) FİYAT (Price): Maliyete dayalı, talebe dayalı, rekabete dayalı fiyatlama; psikolojik fiyatlama (9,99), pazarın kaymağını alma (skimming), pazara nüfuz etme (penetration). 3) DAĞITIM (Place): Doğrudan / dolaylı dağıtım kanalları; yoğun, seçimli, tekelci dağıtım. 4) TUTUNDURMA (Promotion): Reklam, kişisel satış, satış tutundurma (promosyon), halkla ilişkiler, doğrudan pazarlama. HİZMET PAZARLAMASINDA 7P: 4P + Katılımcılar (People), Fiziksel Kanıt (Physical evidence), Süreç (Process). HİZMETİN ÖZELLİKLERİ: Soyutluk, ayrılmazlık, değişkenlik (heterojenlik), dayanıksızlık (stoklanamama).

Tüketici Davranışı ve Pazar Bölümleme

TÜKETİCİ SATIN ALMA SÜRECİ: 1) İhtiyacın fark edilmesi → 2) Bilgi arama → 3) Alternatiflerin değerlendirilmesi → 4) Satın alma kararı → 5) SATIN ALMA SONRASI davranış (bilişsel çelişki/pişmanlık) ETKİLEYEN FAKTÖRLER: • Kültürel (kültür, alt kültür, sosyal sınıf) • Sosyal (referans grupları, aile, rol ve statü) • Kişisel (yaş, meslek, gelir, yaşam tarzı) • Psikolojik (güdülenme, algı, öğrenme, tutum) PAZAR BÖLÜMLEME (Segmentasyon) KRİTERLERİ: • Demografik (yaş, cinsiyet, gelir, meslek) • Coğrafi (bölge, iklim, şehir büyüklüğü) • Psikografik (yaşam tarzı, kişilik) • Davranışsal (kullanım sıklığı, marka bağlılığı, fayda) STP SÜRECİ: Segmentation (bölümleme) → Targeting (hedefleme) → Positioning (konumlandırma)

Ürün Yaşam Eğrisi ve Marka

ÜRÜN YAŞAM EĞRİSİ (PLC): 1) GİRİŞ: Satışlar düşük, maliyet yüksek, kâr yok/negatif. Yoğun tanıtım. 2) BÜYÜME: Satışlar hızla artar, kâr yükselir, rakipler girer. 3) OLGUNLUK: Satış artışı yavaşlar, rekabet en yoğun, kâr azalmaya başlar. EN UZUN evredir. 4) GERİLEME (Düşüş): Satış ve kâr düşer. Ürün yenilenir veya pazardan çekilir. BCG MATRİSİ (Pazar payı × Pazar büyümesi): • YILDIZLAR: Yüksek pay, yüksek büyüme • NAKİT İNEKLERİ: Yüksek pay, düşük büyüme (nakit kaynağı) • SORU İŞARETLERİ: Düşük pay, yüksek büyüme • KÖPEKLER: Düşük pay, düşük büyüme (elden çıkarılır) MARKA: Marka değeri, marka bağlılığı, marka konumlandırma, marka genişletme.

Son güncelleme: 19 Ağustos 2026