İnsan Kaynakları Yönetimi

İK planlaması, seçme-yerleştirme, eğitim, performans ve ücret yönetimi.

KPSS Konuları › İşletme

İK Yönetiminin Fonksiyonları

1) İK PLANLAMASI: Gelecekteki iş gücü ihtiyacının belirlenmesi. 2) İŞ ANALİZİ: İşin gerekleri ve içeriğinin incelenmesi. • İŞ TANIMI: İşin ne olduğu, görevler, sorumluluklar • İŞ GEREKLERİ (iş şartnamesi): İşi yapacak kişide aranan nitelikler 3) TEDARİK VE SEÇME: İç kaynaklar (terfi, nakil) / dış kaynaklar (ilan, İŞKUR, kariyer siteleri) 4) EĞİTİM VE GELİŞTİRME 5) PERFORMANS DEĞERLENDİRME 6) KARİYER YÖNETİMİ 7) ÜCRET VE ÖDÜL YÖNETİMİ 8) ÇALIŞMA İLİŞKİLERİ ve iş güvenliği PERSONEL YÖNETİMİ ↔ İKY FARKI: Personel yönetimi operasyonel ve kayıt odaklı; İKY stratejik ve insan odaklıdır.

Seçme ve Yerleştirme

SÜREÇ: Başvuru → Ön eleme → Testler → Mülakat → Referans kontrolü → Sağlık kontrolü → İşe alım → ORYANTASYON (işe alıştırma) SEÇME ARAÇLARI: • Başvuru formu ve özgeçmiş • TESTLER: Yetenek, bilgi, kişilik, ilgi testleri • MÜLAKAT TÜRLERİ: Yapılandırılmış, yapılandırılmamış, yarı yapılandırılmış, panel (komisyon), stres mülakatı, davranışsal mülakat • DEĞERLENDİRME MERKEZİ: Çoklu yöntemle (grup çalışması, vaka analizi, sunum) değerlendirme SEÇMEDE HATALAR: Hâle etkisi (bir olumlu özelliğin tümünü etkilemesi), boynuz etkisi, önyargı, benzerlik yanılgısı, kontrast etkisi. İŞE ALIŞTIRMA (Oryantasyon): İşe yeni başlayanın uyumunu hızlandırır, iş gücü devrini azaltır.

Performans Değerlendirme

AMAÇLARI: Ücret ve terfi kararları, eğitim ihtiyacının belirlenmesi, geri bildirim, kariyer planlama. YÖNTEMLER: • GRAFİK DERECELEME ÖLÇEĞİ: En yaygın, basit yöntem • SIRALAMA yöntemi (basit, ikili karşılaştırma) • ZORUNLU DAĞILIM: Belirli yüzdelere göre dağıtma (çan eğrisi) • KRİTİK OLAY yöntemi • DAVRANIŞSAL DEĞERLENDİRME ÖLÇEKLERİ (BARS) • AMAÇLARA GÖRE YÖNETİM (MBO): Hedef belirleme ve sonuca göre değerlendirme (Drucker) • 360 DERECE DEĞERLENDİRME: Üst, ast, iş arkadaşı, müşteri ve kendi değerlendirmesi DEĞERLENDİRME HATALARI: Hâle etkisi, merkezi eğilim (herkese orta puan), müsamaha/katılık, yakın geçmiş etkisi, kişisel önyargı, zıtlık etkisi.

Ücret ve Kariyer Yönetimi

ÜCRET SİSTEMLERİ: • ZAMANA GÖRE ücret (saat, gün, ay) • PARÇA BAŞI (akort) ücret • PRİMLİ ücret, komisyon • Kâra katılma, hisse senedi opsiyonu İŞ DEĞERLEMESİ YÖNTEMLERİ: Sıralama, sınıflama, puan, faktör karşılaştırma. ÜCRETİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER: İşin değeri, piyasa ücretleri, yasal düzenlemeler (asgari ücret), toplu sözleşme, işletmenin ödeme gücü, performans. KARİYER YÖNETİMİ: • Kariyer planlama (birey) ve kariyer geliştirme (örgüt) • KARİYER PLATOSU: Yükselmenin durduğu nokta • CAM TAVAN: Görünmez engeller (özellikle kadınlar için) • MENTORLUK ve KOÇLUK İŞ GÜCÜ DEVİR ORANI: Ayrılan personel / ortalama personel × 100. Yüksekse maliyet ve verimsizlik göstergesidir.

Son güncelleme: 19 Ağustos 2026