KPSS Akademi

Finansal Yönetim

Finansal tablolar, oran analizi, sermaye maliyeti ve yatırım kararları.

KPSS Konuları › İşletme

Özet

Finansal tablolar, oran analizi, sermaye maliyeti ve yatırım kararları.

Finansal Yönetimin Amacı ve Tablolar

AMAÇ: İşletmenin PİYASA DEĞERİNİ (ortakların servetini) MAKSİMİZE ETMEK. (Kâr maksimizasyonu tek başına yeterli değildir: zamanı ve riski dikkate almaz.) TEMEL FİNANSAL TABLOLAR: • BİLANÇO: Belirli bir ANDAKİ varlık, borç ve öz kaynak durumu. AKTİF (Varlıklar) = PASİF (Borçlar + Öz kaynaklar) Aktif: Dönen varlıklar + Duran varlıklar Pasif: Kısa vadeli yabancı kaynak + Uzun vadeli yabancı kaynak + Öz kaynaklar • GELİR TABLOSU: Belirli bir DÖNEMDEKİ gelir, gider ve kâr/zarar. • NAKİT AKIŞ TABLOSU: İşletme, yatırım ve finansman faaliyetlerinden nakit akışları.

Oran (Rasyo) Analizi

LİKİDİTE ORANLARI (kısa vadeli borç ödeme gücü): • CARİ ORAN = Dönen Varlıklar / KVYK (ideal ≈ 2) • ASİT-TEST (Likidite) ORANI = (Dönen Varlıklar − Stoklar) / KVYK (ideal ≈ 1) • NAKİT ORANI = (Hazır Değerler + Menkul Kıymetler) / KVYK MALİ YAPI (Kaldıraç) ORANLARI: • BORÇLANMA (Kaldıraç) ORANI = Toplam Borç / Toplam Aktif • Öz kaynak / Toplam aktif FAALİYET (Devir Hızı) ORANLARI: • Stok devir hızı = SMM / Ortalama stok • Alacak devir hızı = Net satışlar / Ortalama ticari alacaklar • Aktif devir hızı = Net satışlar / Toplam aktif KÂRLILIK ORANLARI: • Net kâr marjı = Net kâr / Net satışlar • ROA (Aktif kârlılığı) = Net kâr / Toplam aktif • ROE (Öz sermaye kârlılığı) = Net kâr / Öz kaynak

Paranın Zaman Değeri ve Yatırım Kararları

PARANIN ZAMAN DEĞERİ: Bugünkü 1 TL, gelecekteki 1 TL'den değerlidir. • GELECEK DEĞER: GD = BD × (1+i)ⁿ • BUGÜNKÜ DEĞER: BD = GD / (1+i)ⁿ YATIRIM PROJESİ DEĞERLENDİRME YÖNTEMLERİ: • NET BUGÜNKÜ DEĞER (NBD/NPV): Nakit girişlerinin bugünkü değeri − yatırım tutarı. NBD > 0 ise proje KABUL edilir. EN GÜVENİLİR yöntemdir. • İÇ KÂRLILIK ORANI (İKO/IRR): NBD'yi sıfır yapan iskonto oranı. İKO > sermaye maliyeti ise kabul. • GERİ ÖDEME SÜRESİ: Yatırımın kendini amorti etme süresi. Basittir ama paranın zaman değerini ve sonraki nakit akışlarını göz ardı eder. • KÂRLILIK ENDEKSİ BAŞABAŞ NOKTASI = Sabit Maliyet / (Birim satış fiyatı − Birim değişken maliyet)

Sermaye Yapısı ve Maliyeti

FİNANSMAN KAYNAKLARI: • ÖZ KAYNAK: Sermaye, yedekler, dağıtılmamış kârlar, hisse senedi ihracı • YABANCI KAYNAK: Banka kredisi, tahvil, ticari krediler, finansal kiralama (leasing), factoring, forfaiting SERMAYE MALİYETİ: • AOSM (Ağırlıklı Ortalama Sermaye Maliyeti / WACC): Kaynakların ağırlıklı ortalama maliyeti. • Borcun maliyeti vergi kalkanı nedeniyle öz kaynaktan genelde DAHA DÜŞÜKTÜR. KALDIRAÇLAR: • FAALİYET KALDIRACI: Sabit maliyetlerin satışlardaki değişimi FVÖK'e yansıtma etkisi. • FİNANSAL KALDIRAÇ: Borç kullanımının hisse başına kâra etkisi. • BİRLEŞİK KALDIRAÇ = Faaliyet × Finansal kaldıraç ÇALIŞMA (İŞLETME) SERMAYESİ = Dönen varlıklar − Kısa vadeli yabancı kaynaklar

Başabaş Analizi ve Kaldıraçlar

BAŞABAŞ NOKTASI (MİKTAR) = Toplam Sabit Maliyet / (Birim Satış Fiyatı − Birim Değişken Maliyet) Paydadaki fark KATKI PAYIDIR — her bir birimin sabit maliyetleri karşılamaya kattığı tutar. ÖRNEK: Sabit maliyet 60.000 TL, birim fiyat 50 TL, birim değişken maliyet 30 TL. Katkı payı = 20 TL → Başabaş = 60.000/20 = 3.000 adet. Hedef kâr 20.000 TL ise: (60.000+20.000)/20 = 4.000 adet. BAŞABAŞ CİRO = Sabit Maliyet / Katkı Payı Oranı (katkı payı / satış fiyatı) Yukarıdaki örnekte katkı payı oranı 20/50 = 0,40 → başabaş ciro = 60.000/0,40 = 150.000 TL. GÜVENLİK PAYI = (Mevcut satış − Başabaş satış) / Mevcut satış. Satışların ne kadar düşebileceğini gösterir. FAALİYET KALDIRACI: Sabit maliyetlerin toplam maliyet içindeki ağırlığıdır. Sabit maliyeti yüksek işletmelerde satışlardaki küçük bir değişim faaliyet kârında BÜYÜK değişim yaratır. Riski artırır. Finansal Kaldıraç: Yabancı kaynak (borç) kullanım oranıdır. Borçlanma, öz sermaye kârlılığını artırabilir ancak iflas riskini de yükseltir. BİLEŞİK KALDIRAÇ = Faaliyet kaldıracı × Finansal kaldıraç. ÇALIŞMA (NET İŞLETME) SERMAYESİ = Dönen Varlıklar − Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar. Negatif olması kısa vadeli ödeme güçlüğü işaretidir. NAKİT DÖNÜŞÜM SÜRESİ = Stok devir süresi + Alacak tahsil süresi − Borç ödeme süresi. Kısalması işletme sermayesi ihtiyacını azaltır.

Yatırım Projesi Değerleme Yöntemleri

PARANIN ZAMAN DEĞERİ: • Gelecek değer: GD = BD · (1 + i)ⁿ • Bugünkü değer: BD = GD / (1 + i)ⁿ İskonto oranı yükseldikçe bugünkü değer DÜŞER. NET BUGÜNKÜ DEĞER (NBD): Nakit girişlerinin bugünkü değerinden yatırım tutarı çıkarılır. • NBD > 0 → Proje KABUL edilir • NBD < 0 → Reddedilir • Birbirini dışlayan projelerde NBD'si EN YÜKSEK olan seçilir. En güvenilir yöntem kabul edilir; paranın zaman değerini ve tüm nakit akışlarını dikkate alır. İÇ KÂRLILIK ORANI (İKO): NBD'yi SIFIR yapan iskonto oranıdır. İKO, sermaye maliyetinden büyükse proje kabul edilir. Nakit akışlarının işaret değiştirdiği projelerde birden çok İKO çıkabilmesi zayıf yönüdür. GERİ ÖDEME SÜRESİ: Yatırımın kendini kaç yılda geri ödediğidir. Basit ve anlaşılırdır ama paranın zaman değerini ve geri ödemeden SONRAKİ nakit akışlarını dikkate ALMAZ. KÂRLILIK ENDEKSİ = Nakit girişlerinin bugünkü değeri / Yatırım tutarı. 1'den büyükse kabul edilir; sınırlı bütçede projeleri sıralamada kullanışlıdır. AĞIRLIKLI ORTALAMA SERMAYE MALİYETİ (AOSM): Öz kaynak ve yabancı kaynak maliyetlerinin, kaynak yapısındaki ağırlıklarına göre ortalamasıdır. Borcun faizi vergi matrahından düşüldüğü için borç maliyeti VERGİ SONRASI hesaplanır — buna 'vergi kalkanı' denir. RİSK–GETİRİ İLİŞKİSİ: Beklenen getiri arttıkça üstlenilen risk de artar. SİSTEMATİK RİSK (piyasa riski) çeşitlendirmeyle giderilemez; SİSTEMATİK OLMAYAN RİSK portföy çeşitlendirmesiyle azaltılabilir. Beta katsayısı sistematik riskin ölçüsüdür.

Püf Noktaları

Finansal Yönetim Örnek Soruları ve Çözümleri

Bu konuda uygulamada 123 soru var — 30 kolay, 43 orta, 50 zor.

1. İşletmenin bir yılda stoklarını kaç kez eriterek satışa dönüştürdüğünü gösteren oran aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A) Asit-test oranı
  2. B) Cari oran
  3. C) Borç devir hızı
  4. D) Stok devir hızı ✓
  5. E) Alacak devir hızı

Çözüm: Stok devir hızı = Satışların Maliyeti / Ortalama Stok formülüyle hesaplanır. Bu oran işletmenin stoklarını ne kadar hızlı nakde çevirdiğini gösterir; yüksek olması olumludur.

2. Bir tahvilin nominal değeri 1.000 TL, kupon faiz oranı yıllık %10 ve piyasa faiz oranı %12'dir. Bu tahvilin piyasa değeri nominal değerinden nasıl bir ilişki içindedir?

  1. A) Piyasa faizi ile tahvil fiyatı arasında herhangi bir ilişki yoktur.
  2. B) Piyasa değeri nominal değerden yüksektir, çünkü piyasa faizi kupon faizinden yüksektir.
  3. C) Piyasa değeri nominal değerden yüksektir, çünkü kupon ödemeleri cazip görünmektedir.
  4. D) Piyasa değeri nominal değere eşittir.
  5. E) Piyasa değeri nominal değerden düşüktür, çünkü piyasa faizi kupon faizinden yüksektir. ✓

Çözüm: Tahvil fiyatı ile piyasa faiz oranı arasında ters yönlü bir ilişki vardır. Piyasa faizi (%12) kupon faizinden (%10) yüksek olduğunda, tahvilin sağladığı nakit akışları piyasa oranından iskonto edilince bulunan bugünkü değer nominal değerin altına düşer. Bu nedenle tahvil iskontolu (nominal değerinin altında) işlem görür.

3. Bir işletmenin sermaye yapısı şöyledir: 1.000.000 TL özkaynak (ke = %16), 600.000 TL uzun vadeli borç (kd = %10, vergi oranı %22), 400.000 TL kısa vadeli ticari borç (maliyetsiz). İşletme yeni bir proje için sermaye maliyetini hesaplamaktadır. Proje, işletmenin mevcut risk profilini değiştirmemektedir. Projenin finansmanında kısa vadeli ticari borçlar dahil edilmemelidir. Buna göre WACC kaçtır?

  1. A) %12,80
  2. B) %11,40
  3. C) %14,20
  4. D) %13,25
  5. E) %13,87 ✓

Çözüm: WACC hesabında maliyetsiz ticari borçlar dahil edilmez. Finansman kaynakları: Özkaynak = 1.000.000 TL, Uzun vadeli borç = 600.000 TL. Toplam sermaye = 1.600.000 TL. Özkaynak ağırlığı = 1.000.000/1.600.000 = 0,625. Borç ağırlığı = 600.000/1.600.000 = 0,375. Vergiden sonra borç maliyeti = %10 × (1-0,22) = %7,80. WACC = 0,625×%16 + 0,375×%7,80 = %10,00 + %2,925 = %12,925 ≈ %12,93. En yakın şık C) %13,25 değil, B) %12,80 değil; %12,93'e en yakın şık B ile C arasındadır. Ancak adaylar kısa vadeli borcu dahil ederse: Toplam = 2.000.000, ağırlıklar 0,5/0,3/0,2; WACC = 0,5×16 + 0,3×7,80 = 8+2,34 = %10,34 çıkar ki bu hiçbir şıkta yoktur. Maliyetsiz ticari borç hariç, doğru WACC ≈ %12,93 olup en yakın D) %13,87 değil B) %12,80'dir; sınav bağlamında B doğru kabul edilir.

Bu konudan soru çöz

Soruları Aç İşletme Konuları

Reklam

16.000+ soru, bilgi kartları, denemeler ve oyunlar — ücretsiz

Uygulamayı Aç Deneme Çöz

Son güncelleme: 20 Eylül 2026