İş Hukuku

İş sözleşmesi, çalışma süreleri, fesih ve kıdem tazminatı.

KPSS Konuları › Hukuk

İş Sözleşmesi ve Türleri

• İŞÇİ: İş sözleşmesine dayanarak çalışan gerçek kişi. • İŞVEREN: İşçi çalıştıran gerçek/tüzel kişi. • ALT İŞVEREN (taşeron): Asıl işverenden iş alan. SÖZLEŞME TÜRLERİ: • BELİRLİ / BELİRSİZ SÜRELİ (kural: belirsiz süreli) • TAM / KISMİ SÜRELİ • DENEME SÜRELİ: En çok 2 AY (toplu iş sözleşmesiyle 4 aya çıkarılabilir) • ÇAĞRI ÜZERİNE ÇALIŞMA, UZAKTAN ÇALIŞMA ŞEKİL: Süresi 1 YIL ve daha fazla olan iş sözleşmeleri YAZILI yapılır.

Çalışma Süreleri ve Ücret

• HAFTALIK ÇALIŞMA SÜRESİ: En çok 45 SAAT • Denkleştirme: 2 aylık sürede haftalık ortalama 45 saati aşmamak kaydıyla • GÜNLÜK en çok 11 saat FAZLA ÇALIŞMA: • Haftalık 45 saati aşan çalışma • Ücreti normal saat ücretinin %50 FAZLASI • Yılda en çok 270 SAAT • FAZLA SÜRELERLE ÇALIŞMA (45 saatin altında sözleşme varsa): %25 zamlı ARA DİNLENMESİ: • 4 saat ve altı → 15 dakika • 4-7,5 saat → 30 dakika • 7,5 saatten fazla → 1 SAAT YILLIK ÜCRETLİ İZİN (en az 1 yıl çalışma şartı): • 1-5 yıl → 14 gün • 5-15 yıl → 20 gün • 15 yıl ve üzeri → 26 gün • 18 yaşından küçük ve 50 yaşından büyükler için en az 20 gün

İş Sözleşmesinin Feshi

SÜRELİ FESİH (İhbar Önelleri) — belirsiz süreli sözleşmelerde: • 6 aydan az → 2 hafta • 6 ay – 1,5 yıl → 4 hafta • 1,5 – 3 yıl → 6 hafta • 3 yıldan fazla → 8 hafta Önel verilmezse İHBAR TAZMİNATI ödenir. HAKLI NEDENLE DERHÂL FESİH (md.24-25): Sağlık sebepleri, ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık, zorlayıcı sebepler. Önel gerekmez. İŞ GÜVENCESİ (İşe iade davası) ŞARTLARI: • 30 veya daha fazla işçi çalıştıran işyeri • En az 6 AY kıdem • Belirsiz süreli sözleşme • İşveren vekili olmama → Fesih bildiriminden itibaren 1 AY içinde ARABULUCUYA başvuru zorunludur.

Kıdem Tazminatı ve Sosyal Güvenlik

KIDEM TAZMİNATI ŞARTLARI: • En az 1 YIL çalışmış olmak • Kanunda sayılan fesih hâllerinden birinin gerçekleşmesi: - İşveren tarafından haklı neden DIŞINDA fesih - İşçi tarafından HAKLI nedenle fesih - Askerlik, emeklilik, evlilik (kadın işçi, 1 yıl içinde), ölüm HESAPLAMA: Her tam yıl için 30 GÜNLÜK giydirilmiş brüt ücret. • TAVAN uygulanır (en yüksek devlet memuru emekli ikramiyesi tavanı). ⚠ İşçi kendi isteğiyle (istifa) ayrılırsa kıdem tazminatı ALAMAZ. ⚠ İşveren haklı nedenle (ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık) feshederse işçi kıdem tazminatı ALAMAZ. SOSYAL GÜVENLİK: 5510 sayılı Kanun. 4/a (işçi/SSK), 4/b (Bağ-Kur), 4/c (memur).

Son güncelleme: 19 Ağustos 2026