İdare Hukuku

İdarenin bütünlüğü, idari işlem, idari yargı ve kamu görevlileri.

KPSS Konuları › Hukuk

İdarenin Yapısı ve İlkeleri

• Md.123: İdare kuruluş ve görevleriyle BİR BÜTÜNDÜR, kanunla düzenlenir. • MERKEZDEN YÖNETİM ve YERİNDEN YÖNETİM esasları. • Kamu tüzelkişiliği KANUNLA veya CUMHURBAŞKANLIĞI KARARNAMESİ ile kurulur. BÜTÜNLÜĞÜ SAĞLAYAN ARAÇLAR: • HİYERARŞİ: Aynı tüzelkişilik içinde, doğaldır, yerindelik denetimi yapılır, üst astın yerine geçebilir. • İDARİ VESAYET: Farklı tüzelkişilikler arasında, KANUNLA öngörülür, kural olarak hukukilik denetimi, yerine geçme YOKTUR. YETKİ GENİŞLİĞİ (md.126): İllerde merkezî idare valiye yetki genişliği tanır — MERKEZDEN yönetimin uzantısıdır.

İdari İşlem

UNSURLARI: 1) YETKİ (kişi, konu, yer, zaman) 2) ŞEKİL 3) SEBEP 4) KONU 5) AMAÇ (kamu yararı) • YETKİ ve ŞEKİL: şekli unsurlar • SEBEP, KONU, AMAÇ: esasa ilişkin unsurlar • YETKİ SAPTIRMASI: Amaç unsurundaki sakatlık (kamu yararı dışında kullanım) İDARİ İŞLEMİN ÖZELLİKLERİ: • Tek yanlıdır (icrailik) • HUKUKA UYGUNLUK KARİNESİ: Aksi ispatlanana kadar hukuka uygun sayılır • Re'sen icra edilebilirlik İDARİ SÖZLEŞMELER: İmtiyaz, iltizam, kamu hizmeti sözleşmeleri.

İdari Yargı

MAHKEMELER: • İDARE MAHKEMELERİ: Genel görevli ilk derece • VERGİ MAHKEMELERİ: Vergi uyuşmazlıkları • BÖLGE İDARE MAHKEMELERİ: İstinaf • DANIŞTAY: Temyiz + bazı davalarda ilk derece DAVA TÜRLERİ: • İPTAL DAVASI: İdari işlemin hukuka aykırılığı iddiasıyla. Sakatlık sebepleri: yetki, şekil, sebep, konu, amaç. • TAM YARGI DAVASI: Zararın tazmini talebi. SÜRELER: • Danıştay ve idare mahkemelerinde: 60 GÜN • Vergi mahkemelerinde: 30 GÜN YÜRÜTMENİN DURDURULMASI: İşlem açıkça hukuka aykırı ve telafisi güç zarar doğuracaksa verilir (iki şart BİRLİKTE).

İdarenin Sorumluluğu ve Kamu Görevlileri

SORUMLULUK: • HİZMET KUSURU: Hizmetin kötü, geç veya hiç işlememesi → İDARE sorumludur. • KİŞİSEL KUSUR: Görevden ayrılabilen kusur. Md.129: Memurlara doğrudan dava AÇILAMAZ; idareye açılır, idare RÜCU eder. • KUSURSUZ SORUMLULUK: Risk ilkesi, kamu külfetleri karşısında eşitlik. KAMU GÖREVLİLERİ (657 sayılı DMK): • MEMUR, sözleşmeli personel, işçi, geçici personel • TEMEL İLKELER: Sınıflandırma, kariyer, liyakat • DİSİPLİN CEZALARI: Uyarma, kınama, aylıktan kesme, kademe ilerlemesinin durdurulması, Devlet memurluğundan çıkarma • Disiplin cezalarına karşı YARGI YOLU AÇIKTIR.

Son güncelleme: 19 Ağustos 2026