Anayasa Hukuku

Anayasanın üstünlüğü, devletin nitelikleri, yasama-yürütme-yargı ve temel haklar.

KPSS Konuları › Hukuk

Anayasanın Temel İlkeleri

• Md.1: Türkiye Devleti bir CUMHURİYETTİR. • Md.2: İnsan haklarına saygılı, Atatürk milliyetçiliğine bağlı, DEMOKRATİK, LAİK ve SOSYAL bir HUKUK DEVLETİ. • Md.3: Bütünlük, resmî dil Türkçe, bayrak, millî marş, başkent Ankara. • Md.4: İlk üç madde DEĞİŞTİRİLEMEZ, değiştirilmesi TEKLİF EDİLEMEZ. • Md.6: Egemenlik kayıtsız şartsız MİLLETİNDİR. • Md.7: Yasama yetkisi TBMM'nindir, DEVREDİLEMEZ. • Md.8: Yürütme yetkisi ve görevi Cumhurbaşkanınca kullanılır. • Md.9: Yargı yetkisi bağımsız ve TARAFSIZ mahkemelerce kullanılır. • Md.11: Anayasa hükümleri bağlayıcı temel hukuk kurallarıdır.

Anayasa Değişikliği ve Denetim

DEĞİŞİKLİK USULÜ (md.175): • Teklif: Üye tamsayısının 1/3'i (200) • Kabul: 3/5 (360) — gizli oy • 360-399: Cumhurbaşkanı halkoyuna sunar • 400+: Doğrudan yayımlayabilir veya halkoyuna sunabilir ANAYASA MAHKEMESİ DENETİMİ: • Şekil bakımından denetim: SADECE teklif ve oylama çoğunluğuna ve ivedilikle görüşülemeyeceği şartına uyulup uyulmadığı. • Anayasa değişiklikleri ESAS bakımından DENETLENEMEZ (sadece şekil). • Şekil bakımından dava süresi: 10 GÜN • İptal davası süresi (kanunlar için): 60 GÜN

Temel Haklar Rejimi

SINIRLAMA (md.13): Özüne dokunmadan, Anayasanın ilgili maddelerindeki sebeplere bağlı, KANUNLA; demokratik toplum düzeni ve ÖLÇÜLÜLÜK ilkesine aykırı olamaz. DURDURMA (md.15): Savaş, seferberlik, OHAL'de haklar durdurulabilir. DOKUNULAMAZ ÇEKİRDEK: Yaşam hakkı, maddi-manevi varlık bütünlüğü, din-vicdan-düşünce açıklamaya zorlanamama, suç ve cezaların geriye yürümemesi, MASUMİYET KARİNESİ. KÖTÜYE KULLANMA YASAĞI (md.14): Haklar, ülke bütünlüğünü bozmak ve laik demokratik cumhuriyeti ortadan kaldırmak için kullanılamaz.

Yasama-Yürütme-Yargı

YASAMA: TBMM 600 üye, 5 yıl, seçilme yaşı 18, baraj %7. • Toplantı yeter sayısı 200, karar yeter sayısı en az 151. • Yasama sorumsuzluğu MUTLAK; dokunulmazlığı GEÇİCİ ve kaldırılabilir. YÜRÜTME: Cumhurbaşkanı 40 yaş, yükseköğrenim, 5 yıl, 2 dönem. • Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi çıkarır; temel haklar ve münhasıran kanunla düzenlenen alanlarda ÇIKARILAMAZ. • CBK ile kanun çelişirse KANUN üstündür. • Cezai sorumluluk: soruşturma önergesi 301, açılma 360, Yüce Divan 400. YARGI: AYM 15 üye (12 Cumhurbaşkanı + 3 TBMM), 12 yıl, tek dönem. • HSK 13 üye, başkanı Adalet Bakanı, 4 yıl. • Hâkimler 65 yaşından önce emekliye ayrılamaz.

Son güncelleme: 19 Ağustos 2026