Türkiye Gündemi

Türkiye'nin yönetim yapısı, kurumları ve güncel gelişme alanları.

KPSS Konuları › Güncel Bilgiler

Yönetim Yapısı

• Türkiye 2018'den itibaren CUMHURBAŞKANLIĞI HÜKÜMET SİSTEMİ ile yönetilmektedir (16 Nisan 2017 referandumu). • Cumhurbaşkanı hem devletin hem yürütmenin başıdır; 5 yıl için seçilir, en fazla 2 dönem görev yapar. • TBMM 600 milletvekilinden oluşur, seçimler 5 yılda bir yapılır. • Seçim barajı 2022 değişikliğiyle %10'dan %7'YE düşürülmüştür. • Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar Cumhurbaşkanınca atanır; TBMM dışından da atanabilir. • Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi (CBK) yürütmeye ilişkin konularda çıkarılır; kanunla çelişirse KANUN üstündür. • GENSORU kaldırılmıştır; denetim yolları: yazılı soru, genel görüşme, meclis araştırması, meclis soruşturması.

Önemli Kurumlar

• TÜİK: Türkiye İstatistik Kurumu — enflasyon (TÜFE/ÜFE), işsizlik, büyüme verileri. • TCMB: Merkez Bankası — para politikası, fiyat istikrarı, politika faizi kararları (Para Politikası Kurulu). • BDDK: Bankacılık düzenleme ve denetleme. SPK: Sermaye piyasası. TMSF: Mevduat sigortası. • AFAD: Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı. • TÜBİTAK: Bilimsel ve teknolojik araştırma desteği. • KOSGEB: KOBİ destekleri. TİKA: Kalkınma ve iş birliği ajansı. • YÖK ve ÖSYM: Yükseköğretim ve merkezi sınavlar. • RTÜK: Radyo, televizyon ve isteğe bağlı yayın denetimi. • Rekabet Kurumu, EPDK, BTK: Düzenleyici ve denetleyici kurumlar. • Kamu Denetçiliği Kurumu (Ombudsman): TBMM'ye bağlı, tavsiye kararı verir. • Anayasa Mahkemesi: Bireysel başvuru, norm denetimi, Yüce Divan.

Ekonomi ve Kalkınma Gündemi

• Kalkınma planları Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı tarafından hazırlanır (DPT'nin devamı). • ORTA VADELİ PROGRAM (OVP): Üç yıllık makroekonomik hedefler. • Türkiye'nin başlıca ihracat kalemleri: otomotiv, hazır giyim-tekstil, demir-çelik, makine, kimya. • Kronik CARİ AÇIK: Enerji ve ara malı ithalatına dayalı yapısal sorun. • Yenilenebilir enerji yatırımları (rüzgâr, güneş, jeotermal) artmakta; Akkuyu Nükleer Santrali inşa hâlindedir. • Karadeniz'de doğal gaz keşfi (Sakarya Gaz Sahası). • Savunma sanayii: ASELSAN, TUSAŞ, ROKETSAN, BAYKAR; İHA/SİHA üretimi ve KAAN millî muharip uçak projesi. • Büyük altyapı projeleri: Osmangazi ve 1915 Çanakkale köprüleri, Marmaray, İstanbul Havalimanı, YHT hatları.

Sosyal ve Kültürel Gündem

• Nüfus 85 milyonun üzerindedir; genç nüfus oranı azalmakta, YAŞLANMA eğilimi başlamıştır. • Kentleşme oranı %90'a yaklaşmıştır. • 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş merkezli depremler 11 ili etkilemiştir; afet yönetimi ve yapı denetimi gündemin merkezine oturmuştur. • Eğitimde 12 yıllık zorunlu eğitim (4+4+4), LGS ve YKS merkezi sınavları. • Sağlıkta şehir hastaneleri modeli (kamu-özel iş birliği), e-Nabız ve MHRS uygulamaları. • UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde Türkiye'den çok sayıda varlık bulunur: Göbeklitepe, Efes, Truva, Safranbolu, Divriği Ulu Camii, Nemrut Dağı, Kapadokya, Pamukkale-Hierapolis, İstanbul'un tarihî alanları, Çatalhöyük, Bergama, Ani, Arslantepe. • 2023 Cumhuriyet'in 100. yılı olarak kutlanmıştır.

Son güncelleme: 19 Ağustos 2026