Rehberlik Hizmetleri

Okulda rehberlik hizmetlerinin örgütlenmesi ve hizmet alanları.

KPSS Konuları › Eğitim Bilimleri

Rehberlik Hizmet Alanları

• PSİKOLOJİK DANIŞMA: Bireysel/grupla, yüz yüze profesyonel yardım. • BİREYİ TANIMA: Test ve test dışı tekniklerle öğrenciyi tanıma. • BİLGİ TOPLAMA VE YAYMA: Eğitsel, mesleki ve kişisel bilgi sunma. • YÖNELTME VE YERLEŞTİRME: Uygun okul, alan, ders, mesleğe yönlendirme. • İZLEME: Yerleştirme sonrası takip. • MÜŞAVİRLİK (Konsültasyon): Öğretmen, yönetici ve velilere danışmanlık. • ARAŞTIRMA VE DEĞERLENDİRME: Rehberlik hizmetlerinin etkililiğini ölçme. • ÇEVRE VE VELİ İLİŞKİLERİ: Aile eğitimi ve iş birliği. DESTEK HİZMETLER: Sevk (yönlendirme), araştırma-değerlendirme, çevre ilişkileri.

Okulda Rehberlik Örgütlenmesi

• REHBERLİK VE ARAŞTIRMA MERKEZİ (RAM): İl/ilçe düzeyinde; özel eğitim tanılaması, yönlendirme ve rehberlik hizmetlerinin koordinasyonu. • OKUL REHBERLİK SERVİSİ: Psikolojik danışman (rehber öğretmen) yürütür. • REHBERLİK VE PSİKOLOJİK DANIŞMA HİZMETLERİ YÜRÜTME KOMİSYONU: Okul müdürü başkanlığında; müdür yardımcısı, rehber öğretmen, sınıf rehber öğretmenleri, öğrenci ve veli temsilcisi. SORUMLULUKLAR: • OKUL MÜDÜRÜ: Hizmetlerin koordinasyonu, gerekli ortamı sağlama. • REHBER ÖĞRETMEN: Psikolojik danışma, tanıma, müşavirlik. • SINIF REHBER ÖĞRETMENİ: Sınıf rehberlik saatlerini yürütme, öğrenciyi tanıma, veli iletişimi. • BRANŞ ÖĞRETMENİ: Öğrenciyi gözlemleme ve rehberlik servisine yönlendirme. • VELİ: İş birliği ve bilgi paylaşımı.

Mesleki Rehberlik ve Kuramlar

• GİNZBERG — MESLEK SEÇİMİ DÖNEMLERİ: Fantezi (11 yaş öncesi) → Deneme (11-17) → Gerçekçi (17+) • SUPER — BENLİK KURAMI: Meslek seçimi benlik kavramının uygulanmasıdır. Yaşam boyu gelişen süreç. • HOLLAND — KİŞİLİK TİPLERİ (RIASEC): Gerçekçi (Realistic), Araştırıcı (Investigative), Sanatçı (Artistic), Sosyal (Social), Girişimci (Enterprising), Geleneksel (Conventional) Kişilik tipi ile çalışma ortamı uyumlu olmalıdır. • ROE — İHTİYAÇ KURAMI: Çocukluk yaşantıları ve aile tutumları meslek yönelimini etkiler. • KRUMBOLTZ — SOSYAL ÖĞRENME: Öğrenme yaşantıları meslek kararını şekillendirir. MESLEK SEÇİMİNİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER: İlgi, yetenek, değerler, kişilik, aile, sosyoekonomik durum, iş piyasası.

Özel Durumlar ve Krize Müdahale

KRİZ DURUMLARI: İntihar riski, istismar, ihmal, kayıp-yas, doğal afet, şiddet, madde kullanımı. KRİZE MÜDAHALEDE İLKELER: • Güvenliği sağlama önceliklidir. • Sakin ve güven verici olma. • Yargılamama, dinleme. • Riski değerlendirme ve gerekirse uzman/kuruma YÖNLENDİRME (sevk). • Gizliliğin sınırı: Kendine veya başkasına zarar riski varsa gizlilik ilkesi askıya alınır ve ilgili birimler bilgilendirilir. ÖĞRETMENİN ROLÜ: • Belirtileri fark etme (davranış değişikliği, içe kapanma, devamsızlık, ani başarı düşüşü) • Rehberlik servisine yönlendirme • Etiketlememe ve damgalamama • Sınıfta destekleyici ortam oluşturma ⚠ ÖĞRETMEN TERAPİ YAPMAZ; fark eder, destekler ve yönlendirir.

Son güncelleme: 19 Ağustos 2026