Program Geliştirme Temelleri

Eğitim programının ögeleri, felsefi ve psikolojik temeller.

KPSS Konuları › Eğitim Bilimleri

Program Kavramları

• EĞİTİM PROGRAMI: Okul içi ve dışı tüm planlı etkinlikler (en geniş kapsam). • ÖĞRETİM PROGRAMI: Belli bir dersin öğretimiyle ilgili plan. • DERS PROGRAMI: Bir dersin belirli süredeki içeriği. • ÖRTÜK PROGRAM: Yazılı olmayan, okul kültürü yoluyla kazandırılan değer ve davranışlar. • EKSTRA PROGRAM: Ders dışı etkinlikler. KAPSAM SIRASI: Eğitim programı > Öğretim programı > Ders programı > Ünite planı > Günlük plan

Programın Dört Ögesi

1) HEDEF (Kazanım) — NİÇİN? Öğrenciye kazandırılacak özellikler. 2) İÇERİK (Muhteva) — NE? Hedeflere ulaşmak için gerekli konular. 3) EĞİTİM DURUMLARI (Öğrenme-öğretme süreçleri) — NASIL? Yöntem, teknik, araç-gereç, etkinlikler. 4) DEĞERLENDİRME (Sınama durumları) — NE KADAR? Hedeflere ulaşılıp ulaşılmadığının ölçülmesi. ÖGELER ARASINDA DİNAMİK VE KARŞILIKLI İLİŞKİ vardır; biri değişince diğerleri etkilenir.

Programın Temelleri

FELSEFİ TEMEL — Eğitim felsefeleri: • DAİMİCİLİK: Değişmez evrensel gerçekler, klasik eserler. (İdealizm-realizm) • ESASİCİLİK: Temel bilgi ve beceriler, öğretmen merkezli, disiplin. (İdealizm-realizm) • İLERLEMECİLİK: Öğrenci merkezli, yaparak yaşayarak, problem çözme. (Pragmatizm) — Dewey • YENİDEN KURMACILIK: Eğitim toplumu yeniden yapılandırmalı. (Pragmatizm) • VAROLUŞÇULUK: Bireyin özgür seçimi, kendini gerçekleştirme. PSİKOLOJİK TEMEL: Gelişim ve öğrenme kuramları, hazırbulunuşluk, bireysel farklılıklar. SOSYAL TEMEL: Toplumun ihtiyaçları, kültür, değerler. EKONOMİK TEMEL: İş gücü ihtiyacı, maliyet-fayda. TARİHÎ TEMEL: Geçmiş program deneyimleri.

Hedef Yazma ve Taksonomiler

BLOOM — BİLİŞSEL ALAN (yenilenmiş): Hatırlama → Anlama → Uygulama → Analiz → Değerlendirme → YARATMA (Eski sıralama: Bilgi, Kavrama, Uygulama, Analiz, Sentez, Değerlendirme) KRATHWOHL — DUYUŞSAL ALAN: Alma → Tepkide bulunma → Değer verme → Örgütleme → Kişilik hâline getirme SIMPSON — PSİKOMOTOR ALAN: Algılama → Kurulma → Kılavuzla yapma → Mekanikleşme → Karmaşık davranış → Uyum → Yaratma HEDEF YAZMA KURALLARI: • Öğrenci davranışına dönük olmalı • Gözlenebilir ve ölçülebilir olmalı • Tek bir davranış içermeli • Genellik-sınırlılık dengesi olmalı • Aynı alandan ve düzeyden olmalı • 'Öğretmen' değil 'öğrenci' merkezli yazılmalı

Son güncelleme: 19 Ağustos 2026